Vì sao Việt Nam vẫn chưa có bản quyền phát sóng FIFA ASEAN Cup và Asiad?

Người hâm mộ bóng đá Việt Nam đang đứng trước nguy cơ không thể theo dõi trực tiếp các trận đấu của đội tuyển quốc gia tại FIFA ASEAN Cup 2026 và các nội dung thể thao tại Asiad 20. Theo thông tin từ VietNamNet, một đài truyền hình lớn trong nước đang tiến gần đến việc mua thành công bản quyền phát sóng giải đấu bóng đá khu vực do FIFA tổ chức, nhưng hiện tại vẫn chưa có đơn vị nào ở khu vực Đông Nam Á sở hữu bản quyền. Điều này tạo ra một kịch bản kịch tính: đội tuyển Việt Nam đã có lịch thi đấu và kế hoạch tập trung, nhưng người hâm mộ có thể không được xem trực tiếp. Giải FIFA ASEAN Cup 2026 dự kiến diễn ra vào cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, với sự tham gia của các đội tuyển hàng đầu khu vực. Đội tuyển Việt Nam dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Kim Sang Sik sẽ gặp Philippines vào ngày 26 tháng 9 tại sân vận động Si Jalak Harupat ở Bandung (Indonesia), sau đó là đối đầu với Thái Lan ba ngày sau đó, và cuối cùng gặp Pakistan vào ngày 2 tháng 10 tại Jakarta. Đây là một lịch thi đấu dày đặc, đòi hỏi sự xoay vòng lực lượng lớn. Pakistan, một đội bóng Nam Á, xuất hiện trong giải đấu ASEAN là điểm bất thường, có thể do thể thức mở rộng hoặc mời khách mời. Bản quyền phát sóng đang là vấn đề nóng. Trước đây, các giải đấu khu vực do AFF tổ chức và thường có bản quyền được các đài truyền hình trong nước mua với giá hợp lý. Tuy nhiên, FIFA đã trực tiếp tổ chức giải đấu này, khiến quá trình đàm phán trở nên “phức tạp hơn nhiều”. Một lãnh đạo đài truyền hình lớn cho biết họ đang đàm phán ở “mức giá hợp lý” nhưng thừa nhận việc không có đơn vị nào ở Đông Nam Á sở hữu bản quyền là điều chưa từng có. Nếu đàm phán thành công, đài sẽ mua bản quyền gốc và chia nhỏ cho các đài địa phương, giúp người hâm mộ có thể xem trên nhiều kênh khác nhau. Cùng lúc đó, bản quyền phát sóng Asiad 20 (diễn ra từ 19/9 đến 4/10 tại Nhật Bản) cũng đang rơi vào bế tắc. Đoàn thể thao Việt Nam đặt mục tiêu giành 4-6 huy chương vàng và lọt vào top 20 toàn đoàn, nhưng nếu bản quyền không được mua, người hâm mộ sẽ không thể theo dõi trực tiếp các môn thể thao như điền kinh, bơi lội, thể dục dụng cụ – nơi Việt Nam có hy vọng. Một lãnh đạo đài truyền hình mô tả tình hình Asiad là “rất khó khăn” và đang trong tình trạng bế tắc. Nguyên nhân chính là do Asiad là sự kiện đa môn (43 môn, 469 nội dung), khiến gói bản quyền trở nên quá lớn và đắt đỏ đối với thị trường Việt Nam. Việc thiếu bản quyền đồng thời cho hai sự kiện thể thao lớn trong cùng một thời điểm (cuối tháng 9 đến đầu tháng 10) tạo ra áp lực kép. Người hâm mộ đang rất kỳ vọng được xem đội tuyển sau chức vô địch ASEAN gần đây (mặc dù thông tin về chức vô địch có sự không đồng nhất trong bài báo gốc, nhưng rõ ràng đội tuyển Việt Nam đang nhận được sự quan tâm đặc biệt). Nếu bản quyền thất bại, đây sẽ là tổn thất lớn về mặt thương hiệu và niềm tin của người hâm mộ đối với các đài truyền hình và cơ quan quản lý thể thao. Từ góc độ chuyên môn, việc FIFA tập trung hóa bản quyền bóng đá khu vực là một thay đổi mang tính hệ thống, thường đi kèm với giá cao hơn và ít linh hoạt hơn. Thị trường Đông Nam Á đang phản ứng bằng cách “cầm cự”, hy vọng một đơn vị tiên phong (có thể là Việt Nam) phá băng. Còn với Asiad, các giải pháp thay thế như phát sóng bản tin, phát lại (highlights) hoặc phát sóng chậm có thể được áp dụng, nhưng điều này khó lòng đáp ứng nhu cầu của người hâm mộ trong thời đại số. Huấn luyện viên Kim Sang Sik đã chốt kế hoạch tập trung đội tuyển, cho thấy sự chuẩn bị chuyên môn đang diễn ra độc lập với vấn đề bản quyền. Tuy nhiên, vấn đề tinh thần và sự cổ vũ của người hâm mộ là yếu tố không thể tách rời. Nếu trận đấu không được phát sóng, không chỉ người hâm mộ thất vọng mà các cầu thủ cũng mất đi động lực tinh thần to lớn. Câu hỏi đặt ra: Liệu các đài truyền hình có thể hoàn tất đàm phán trong thời gian tới? Hay người hâm mộ sẽ phải đón nhận một mùa thu u ám khi chỉ có thể nghe tường thuật qua báo chí? Thị trường truyền thông thể thao Việt Nam đang đứng trước bài toán khó: vừa phải đáp ứng nhu cầu khán giả, vừa phải cân đối tài chính trong bối cảnh giá bản quyền bị đẩy lên cao. Sự chuyển đổi mô hình từ AFF lên FIFA, cùng với sự bùng nổ của nội dung số, có thể sẽ thay đổi hoàn toàn cách người hâm mộ tiếp cận bóng đá và thể thao trong tương lai gần. Dù thế nào, điều chắc chắn là sự chuẩn bị của đội tuyển vẫn được tiến hành nghiêm túc. Người hâm mộ chỉ còn biết hy vọng vào một kết quả tích cực từ các cuộc đàm phán, để những bàn thắng và những khoảnh khắc thể thao đỉnh cao không chỉ tồn tại trên sân cỏ mà còn đến được mọi nhà.